Bu Beygirler Arabanın Neresinde? (Otomotivde Güç ve Tork)


Bu Beygirler Arabanın Nersinde? (Otomotivde Güç ve Tork)

Güç ve tork makinecilikte özellikle de otomotivde sıkça karşılaştığımız iki kavramdır. Her ne kadar bu kavramlarla ilgili fikir sahibi de olsak tam anlamıyla tarifleri çoğu zaman sıkıntılıdır. “Yahu bu beygirler arabanın neresinde?” sorusu da aslında bir noktada bu kavramları bağlar. Sahi nerede bu kadar beygir?

Beygir daha doğrusu beygir gücü (horse power) adından da anlaşılabileceği gibi bir güç birimidir. Birim zamanda üretilen veya tüketilen enerjiye güç denir. Birimi, tanımdan da kolayca anlaşılabileceği gibi joule/saniye’dir. Bu kavramla uğraşan, 18 yy’da buhar motoru geliştiren, James Watt’ın anısına J/s,watt olarak adlandırılmıştır. Yani gücün birimi (W) wattır. Watt küçük bir değere karşılık gelmektedir, bu sebeple güç karşımıza daha ziyade wattın 1000 katı olan kilowatt (kW) olarak çıkar. Bir taşıtta gücün üretildiği yer ise elbette motordur.

Beygir gücü de (bg veya hp şeklinde kısaltılır) aynı kilowatt gibi bir güç birimidir. Bir enerji santralinde veya bir elektrik süpürgesinde kW tercih edilirken konu bir otomobil motoru olduğunda genellikle güç bg cinsinden ifade edilir. Bu da böyle bir alışkanlık. Yani çok zor değil aslında, her ikisi de güç. 1bg=0,7457kW veya 1kW=1,3410bg değerine karşılık geliyor hepsi bu. Hatta bazı teknik dökümlerde brake horse power (bhp) ifadesine rastlamak mümkündür. Bu ifade volandan alınan güç için kullanılmaktadır.

Tork aynı şekilde bilindik bir kavram aslında. Lise yıllarından aşina olduğumuz moment, torkun diğer adı. Neydi? Kuvvet ile kuvvet kolunun çarpımı bize momenti veriyor idi. Birimi N.m (Kuvvet x Yol). Kısacası tork bir cismin bir eksen etrafında dönmesine sebep olan etkidir.

Gelelim işin pratik kısmına. Bir kamyon düşünün: Yüklü ve bir yokuşun başında durmakta. Bu kamyonun:

  • Aynı yükle daha dik eğime sahip bir yokuşu tırmanabilmesi için veya
  • Daha çok yükle aynı eğimdeki yokuşu tırmanabilmesi için ihtiyaç duyduğu şey daha fazla torktur.
  • Bu yokuşu daha hızlı tırmanması için gerekli şey ise daha fazla güçtür.

 

Güç ve tork ile ilişkin başka bilgiler vermek gerekirse ki gerekir, şunlar söylenebilir. Bir otomobilin motoruna ilişkin teknik veriler incelendiğinde güç ve torktan belli bir devir/dakika değerinde bahsedilir.

10624778_10204856241672976_4771443861912395637_n

Resimde de görebileceğiniz gibi bu motor için maksimum güç 73kW, 6000d/d olarak verilmiş. Maksimum tork ise 128N.m, 3800d/d olarak verilmiş. Bunun sebebi otomobillerde kullanılan içten yanmalı motorların güç ve tork değerinin her çalışma devrinde aynı olmamasıdır. Bu benzinli motor (Toyota 1.33 Dual VVT-i) araca maksimum gücü 6000devir/dakikada, maksimum torku ise 3800devir/dakikada sağlamaktadır. Bu değerler yakıt türü, motor konstrüksiyonu, emiş türü gibi birçok özelliğe bağlıdır. Yani motordan motora değişiklik gösterir.

Ayrıca bir genelleme yapmak gerekirse aynı motor hacmine sahip biri benzinli diğeri dizel iki motor kıyaslandığında benzinlinin gücünün, dizelin ise torkunun daha yüksek olduğunu söylemek mümkündür. Bu bilgilerin detayları konusunda fikir sahibi olmak isteyenler Termodinamik disiplininde otto ve diesel çevrimlerini inceleyebilirler.

Güç ve tork değerleri bir motorun sadece kağıt üstündeki verileri değil, aynı zamanda kullanım özellikleridir. Bu değerler motorun binek, hafif ticari, iş makinesi gruplarından hangisinde kullanılacağını belirleyen ciddi parametrelerdir. O beygirlerin hepsi aracın içindedir.

 

Onur BUZ

Otomotiv (Makine) Mühendisi

30.08.2014/Antakya

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
What's Your Reaction?
Angry Angry
0
Angry
Cute Cute
0
Cute
Fail Fail
0
Fail
Geeky Geeky
0
Geeky
Lol Lol
0
Lol
Love Love
0
Love
OMG OMG
0
OMG
Win Win
0
Win
WTF WTF
0
WTF

Taşıt Teknolojileri Kulübü Başkan Yardımcısı ve Gönüllü Eğitmen,Karabük Üniversitesi Otomotiv Mühendisliği Mezunu'2014. Kişisel Blog Adresi; http://onurbuz.wordpress.com

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu Beygirler Arabanın Neresinde? (Otomotivde Güç ve Tork)

log in

reset password

Back to
log in