Motorun Kalbi : PİSTON Nedir ?


Piston, motorun hareket elemanlarının en önemli parçalarından biridir.İnsan vücudunda ki kalbin görevini, motorda yerine getiren parçadır.Motor çevrimi içerisinde hava ve yakıt karışımının silindir içerisine emilmesi için gerekli vakum olayın (emme stroğu) işlemini ve karışımın tutuşabilmesi için gerekli basıncı oluşturacak sıkıştırma (kompresyon stroğu) işlemini krank mili atalet gücünden faydalanarak sağlar. Sıkıştırılmış karışımın ateşlenmesi ve patlamayla meydana gelen kimyasal enerji piston tarafından doğrusal harekete çevrilerek (güç stroğu) motora asıl gücü vermiş olur. Güç stroğunda ki yanma sonucu oluşan atık gazlarında krank milinin atalet gücünden yararlanılarak piston tarafından iletilerek egzozla atılır.

Piston M.Ö 260 yılına dayanan bir tarihe sahiptir. İskendireye’ de yaşayan tekniker Ktesibios kullanmıştır. İlk pistonu emme basma tulumbaları içinde kullanılmış.Daha sonra 1438 de Jacopo Mariano ve 1500’de Leonardo Da Vinci gibi askeri mühendislerin yaptıkları emme basma tulumbalara ait, içinde piston bulunan eskizler, bugün müzelerde birer tarihi belge olarak korunmaktadır.

 

  Pistonların gelişmesinde motorun icadı önemli rol oynamaktadır. Ancak motorun icadı da o tarihlerde çoktan bilinmekte olan bir silindir ve piston mevcudiyeti sayesindedir. Aslında ikisi birbirini tamamlayan birer ikilidir.
                Emme basma tulumbadan günümüze modern motora geçişteki ilk adımı buhar makinesi teşkil eder. 1690  yılında D.Papin tarafından bulunduğu bilinen ilk buhar makinesidir. Daha sonraki yıllarda T.NEWCOMEN, J.WATT, R.TREVİTHİCK VE O.EVANS yüksek basınçlı buhar makinesini imal ederek çok daha yüksek verim sağlamışlardır.1860 yılında Lenoir mevcut buhar makineleri prosesine göre çalışan bir motoru geliştirerek içten yanmalı motorların ilk yaratıcısı olmuştur. Bir silindir bir pistondan ibaret olan bu motorla, piston üst ölü noktadan geri giderken gaz karışımını emmekte ve takriben piston yolunun yarısında karışım ateşlenmekteydi. Kötü dolum, yavaş yanma,yanmanın uzun süre devamı ve piston yolunun kısalığı nedenleriyle bu makinenin verimi %3-5 arasında kalmaktaydı.
                Otto ve Longen tarafından 1860 yılında geliştirilen dört zamanlı gaz motorundan verim %10 a kadar yükseltilmiştir. Ardından sürdükleri çalışmalar sonucunda bugünkü modern benzinli motorların ilk örneği doğmuştur. Rudolf Diesel bir silindir bir pistondan ibaret olan ve silindir içine püskürtülen akaryakıtı sadece sıkıştırma sonucu meydana gelen ısınmış havanın içinde kendi kendine tutuşturan ilk motorunu icat etti. Böylece günümüz diesel motoruna da ilk adım atıldı.
 
Otto motor pistonu
                Piston gelişiminde en önemli etkenlerden biri de alüminyumun bulunmasıdır. Alüminyum 1800 lü yıllarda Sir Humphrey Dary’nin killi toprakta oksit halinde alüminyum madeni bulduğunu iddia etmesiyle çığır açıldı. Daha sonraki yıllarda alüminyum madeninin keşifleri hızla artmaya başladı ve alüminyum kullanılmaya başladı.
                Pistonlar ilk olarak dökme demirden imal ediliyordu. 1917 yılına kadar dökme demirden imal edilen pistonlar daha sonrasında Alman uçak motoru imal eden Kolbenschmidt firması alüminyumdan imal etmeyi başarmıştır. 1918 yılına kadar firma 1000 adet civarında alüminyum pistonu imal edip firmalara vermiştir.
 
Diesel motor pistonu
             1921 yılında Alman Ulaştırma Bakanlığının hafif metalden yapılacak pistonlar konusunda açmış olduğu yarışmada Kolbenschmidt firması ikinci ve üçüncü olmuştur. O zaman birinci seçilen dövme pistonun işe yaramadığı anlaşılmış ve imalatta tutunamamıştır. Günümüz pistonların da oldukça değişik şekil ve malzeme kullanılmaktadır. Dökme çelikten tekrar yapılan pistonların yanında, pistonun üst kısmı dökme demirden yapılırken alt kısmı alüminyumdan yapılan pistonlarda bulunmaktadır. Fakat alüminyum pistonlar yine pistonlar içerisinde büyük bir paya sahiptirler. Dünya da piston üreten şirketlerin sayısı çok fazla olmakla beraber büyük firmaların tekelinde bulunmaktadır. Bu firmalar araçların kullanım amacı ve istenilen verilere göre çeşitli pistonlar geliştirmektedir. Pistonlar üzerinde yapılan değişimler araçların verimi ve gücü üzerinde büyük etkiye sahiptirler. Günümüzde araçlarda ki motorların küçük hacme sahip olup yüksek güç üretmesinde en önemli parçalardan başı çekmektedir.
Hasan Kara
hasankara91@gmail.com
Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
What's Your Reaction?
Angry Angry
0
Angry
Cute Cute
0
Cute
Fail Fail
0
Fail
Geeky Geeky
0
Geeky
Lol Lol
0
Lol
Love Love
0
Love
OMG OMG
0
OMG
Win Win
0
Win
WTF WTF
0
WTF

Taşıt Teknolojileri Kulübünün Başkanı ve Karabük Üniversitesi Otomotiv Mühendisliği Mezunu'2014 Kişisel Blog adresi :http://hasankara91.blogspot.com

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Motorun Kalbi : PİSTON Nedir ?

log in

reset password

Back to
log in