Otomotiv Şasi Teknolojileri Nelerdir ?


Otomobillerde güvenli sürüşün büyük bir bölümünü yol, tekerlekler ve şasi uyumu sağlamaktadır. Bu faktörlerin birbiri ile bağlantılarının nasıl olduğunu ve yeni teknolojide ki iyileştirilmiş hallerine değineceğim.

Otomobiller karoser olarak şasinin üzerine inşa edilir ve şasi ile tekerleklerin bağlantısını askı sistemi sağlar. Askı sisteminin yol ve araçla en iyi uyumu sağlaması için birçok yardımcı unsur vardır; bunların hepsine birden süspansiyon sistemi denir. Aşağıdaki resim şasi-süspansiyon sistemi ve süspansiyon sisteminin parçalarını gösteriyor.

1

Aracın yol tutuşunu lastiğin yola bütün yüzeylerinin aynı temasa sahip olması, karşılaşılan kasis ve çukurlara tepkisini amortisör ve askı sistemi ile sağlamaktadır. Günümüzde süspansiyon sistemleri geliştirilerek ortama göre ayarlanabilir hale getirilmiştir buda aracın daha iyi yol tutuş sağlamasını ve daha güvenli sürüş yeteneğine sahip olmasını sağlamaktadır.  Otomobilin lastiklerinin yol ile maksimum sürtünme sağlaması ve dönüş kuvvetlerini en iyi şekilde iletmesini de süspansiyon sistemine borçluyuz.  Peki, bunlar hangi elemanlar sayesinde olmaktadır?  Süspansiyon sisteminde şok darbelerini absorbe etmek için yaylar ve amortisörlere büyük görevler düşmektedir.  Yani tümsekten geçen araçta tekerlek şasiye yaklaşır ve yay iyice sıkışır, yay eski haline dönerken büyük bir kuvvetle tekerleği geri iter ve yukarı doğru seken araç yerçekimiyle tekrar yere konar ve yayı sıkıştırır. Bu salınımlar hiç durmadan devam eder. İşte bunun olmasını engelleyen sadece ufak bir parçadır. Süregelen salınımları absorbe ederek yok eden bu parçaya amortisör adı verilir. Amortisörün çalışma mantığını anladığımızda gelişen sistemleri daha iyi anlayabiliriz aşağıda ki resim amortisörün kısımlarını ve içerisinde ki basınç, güç ve sıkıştırmanın nasıl olduğunu açıklar nitelikte

2

İlk arabalar da yaylar ve amortisörler belirli standartlara göre üretilmekteydi fakat yolların durumu sanıldığı gibi her zaman aynı değil veya sürücünün hızı değişkendi. İşte bu farklılıklar süspansiyon sisteminin gelişmesine sebep oldu.  Birçok firma bu alanda yenilikler yaptı ve akıl almaz teknolojiler ortaya konuldu.

İlk olarak VW grubunun tanımladığı adaptif şasi kontrolü(DCC)  teknolojisini geliştirdi. Bu sistemde  normal, sport ve comfort olmak üzere üç farklı modda ayarlanabilir bir süspansiyon sistemi yer almaktadır. Bu farklılıkları arabanın şasiye yakınlığı, amortisörlerin sertlik durumu gibi faktörleri değiştirerek elde etmektedir. Sistem, elektronik kontrollü olarak çalışmaktadır. Siz eğer spor modunu seçerseniz  direksiyon tepkiniz daha hassas, amortisörler daha sert, araba yere daha yakın,gaz tepkileri daha hassas hale gelir buda yüksek süratlerde güvenli  sürüş ve maksimum sürüş keyfi sağlamaktadır . Bu, farklı sürüş karakterinde bir otomobile tek bir tuşla sahip olabileceğiniz anlamına geliyor.

3

Opel ise bu teknolojiyi  flexride şasi diye tanıtmıştır. Bütün özellik manasında aynı seçeneği sunan firma arka süspansiyon konusunda güzel bir farklılık geliştirmiştir. Bu süspansiyon  watt’s bağlantılı arka süspansiyondur. Opel genelde yarış arabalarında kullanılan sistemi günümüz otomobillerine uyarlamıştır.

Peki, sistem nasıl çalışmakta? Watt’s süspansiyon;  aks merkez hattının hemen arkasında bulunan çelik bir çapraz takviye, bağlantının iki gergisini taşıyor. Orta eksende dönen bu gergilerin uçları alt aks taşıyıcılarına bağlı. Böylece yan taraftan gelen herhangi bir darbe, diğer yandan sağlanan eşit miktardaki güçle dengelenerek, stabiliteyi artırıyor. Bu darbe sisteminin en önemli faydası; aksın herhangi bir yatay hareketini önleyerek, daha akıcı bir sürüş ve geliştirilmiş yol tutuşu sağlamaktadır. Watt’s bağlantılı arka süspansiyon, tüm Yeni Opel Astra modellerinde standart olarak sunuluyor.

4

Peki şimdiye kadar söylediklerimi arabanın tamamen kendisi ayarlıyor ve tepkileri kendisi belirliyor desem, mükemmel bir teknoloji çılgınlığı olduğunu anlarsınınız çünkü bunların birleşmesi otomobile bir noktada tamamen can katmaktır. Araç, sizin yerinize düşünüyor algılıyor ve uyguluyor. İşte bahsettiğim bunların hepsi mevcut ve Mercedes-Benz  S serisi bu teknolojiye sahip. Peki, ama nasıl yaptı bunları?

Yukarıda şasinin nasıl ayarlanabildiğini istenilen yüksekliklere nasıl geldiğini anlattım Mercedes-Benz bunları teknoloji ile birleştirdi ve ortaya Magic Body Control (MBC), sürüş sırasında yol üzerinde bulunan tümsek, çukur, yama vb bozukları tespit ederek oluşacak titreşimleri en aza indirmek için geliştirildi. Toplam çalışma süresi saliselerle ifade edilecek kadar kısa olan sistemde S Serisi hareket halindeyken yol üzerindeki bozuk zemini tespit etmek için aracın içerisinde ön camının üst kısmında bir kamera görev yapıyor. Bu kamera, 15 metreye kadar olan alanı tarıyor ve görüntüleri işletim sistemine gönderiyor. İşletim sistemi yol çizgisinin eksenini sürekli takip ediyor. Bu eksen üzerinde oluşabilecek değişiklikleri fark ettiği an, yani eksende bir değişiklik olduğunda o nokta üzerinde otomobilde oluşacak titreşimleri azaltmak için Airmatic süspansiyon sistemini devreye sokuyor.

5

Airmatic isimli havalı süspansiyon sistemi, aracın yanal kuvvet dengesini kontrol eden Active Body Control (ABC) ile birlikte görev yapıyor. Bu iki sistem, sürüş sırasında süspansiyon, sensörler ve kontrol ünitesi tarafından kumanda ediliyor. Süspansiyon sistemi aracın karoserinin yükselmesi, alçaltılması, öne arkaya ve sağa sola doğru sallanma hareketlerini kontrol ediyor. Bu sayede otomobilin kalkış ve frenleme sırasında oluşan kuvvetlerin oluşturacağı karoserinin hareketleri azaltılıyor. Araç  120 km/s sürati geçtiğinde karoseri 20 mm’ye kadar otonom kontrollü olarak indiriliyor. Ayrıca Sport ve Comfort konumları arasında da geçiş yaparak amortisörlerin yumuşak veya sert olması sürücü taercihi ile sağlanabiliyor. Bu sayede aracın aerodinamik sürtünme direnci azalırken düşürülen ağırlık merkezide sürüş özelliklerini arttırıyor.

Sedat IŞIK

Karabük üniversitesi

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
What's Your Reaction?
Angry Angry
0
Angry
Cute Cute
0
Cute
Fail Fail
0
Fail
Geeky Geeky
0
Geeky
Lol Lol
0
Lol
Love Love
0
Love
OMG OMG
0
OMG
Win Win
0
Win
WTF WTF
0
WTF

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Otomotiv Şasi Teknolojileri Nelerdir ?

log in

reset password

Back to
log in